Klasy 2b, 3b, 3c, 5a, 5c, 6d, 7b, 1ap oraz wychowankowie świetlicy wraz z wychowawcami uczestniczyli w Ogólnopolskim Projekcie Edukacyjnym „Chcę być samodzielny – pozwól mi”. Głównym celem projektu było rozwijanie samodzielności, zaradności życiowej, poczucia sprawczości oraz wiary we własne możliwości. Podejmowane działania sprzyjały zdobywaniu praktycznych umiejętności potrzebnych w codziennym funkcjonowaniu, a także uczyły odpowiedzialności, współpracy, komunikowania swoich potrzeb i bezpiecznego działania. Projekt realizowany był poprzez zadania ujęte w dziesięciu modułach tematycznych, które pozwalały uczniom ćwiczyć samodzielność w różnych obszarach życia szkolnego, domowego i społecznego.
Moduł I – Ja i moje potrzeby
W ramach modułu „Ja i moje potrzeby” uczniowie poznawali świat emocji oraz sposoby ich rozpoznawania u siebie i u innych. Rozmawiali o tym, co sprawia im radość, co ich uszczęśliwia, czego potrzebują w różnych sytuacjach oraz jak mogą o tym powiedzieć lub pokazać to w dostępny dla siebie sposób. Wykonali plakat przedstawiający rzeczy i aktywności wywołujące pozytywne emocje. Uczyli się nazywać emocje, pokazywać je mimiką i gestem oraz wyrażać w sposób akceptowalny społecznie.
Podczas zajęć „Moje emocje” tworzyli Emociaki z papierowych talerzyków, dopasowywali emocje do sytuacji przedstawionych na ilustracjach i ćwiczyli rozumienie zachowań innych osób. Ważnym elementem było poznanie zasad zawartych w klasowym kodeksie oraz rozmowy o tym, że każdy człowiek ma swoje granice, które należy szanować. Podczas obchodów Światowego Dnia Uśmiechu uczniowie przekazywali sobie miłe słowa zapisane za pomocą symboli, ucząc się życzliwości, sprawiania radości innym i budowania pozytywnych relacji. W module znalazły się również zajęcia wyciszające i relaksacyjne z wykorzystaniem muzyki relaksacyjnej, masażerów oraz ćwiczeń pomagających osiągnąć spokój i poczucie bezpieczeństwa.
Moduł II – Kulinaria / Jestem kucharzem
Dużym zainteresowaniem cieszyły się działania kulinarne realizowane w module „Kulinaria – Jestem kucharzem”. Uczniowie poznawali produkty spożywcze, ich wygląd, smak, zapach i zastosowanie w kuchni. Segregowali owoce i warzywa według koloru, wielkości oraz smaku, rozpoznawali produkty potrzebne do przygotowania posiłków i utrwalali zasady higieny obowiązujące podczas pracy w kuchni. Uczyli się mycia rąk przed przygotowaniem jedzenia, utrzymywania czystości naczyń, bezpiecznego korzystania z narzędzi kuchennych oraz sprzątania po zakończonej pracy.
Przygotowywali kolorowe kanapki, tosty, pizzę, sałatkę jarzynową, twarożek z warzywami, babeczki, gofry bezglutenowe oraz inne proste potrawy. Podczas przygotowywania gofrów bezglutenowych korzystali z instrukcji opracowanej z wykorzystaniem symboli MÓWik, dzięki czemu mogli samodzielnie śledzić kolejne etapy pracy: przygotowanie składników, odmierzanie produktów, mieszanie ciasta, nakładanie go do gofrownicy, pieczenie, dekorowanie i degustację. Ćwiczyli także odczytywanie instrukcji obrazkowej, czekanie na swoją kolej, współpracę przy wspólnym zadaniu oraz porządkowanie stanowiska.
Dekorowali pierniki, smarowali pieczywo, obierali, kroili, tarli i mieszali składniki. Poznawali etapy przygotowania kanapki, rozmawiali o tym, co warto jeść na śniadanie, oraz samodzielnie komponowali zdrowe posiłki. Przy okazji zajęć o jabłkach opisywali owoce, myli je, obierali, kroili, tarli, degustowali i poznawali przetwory z jabłek. Podczas zajęć o pizzy rozmawiali o jej pochodzeniu, ulubionych składnikach i wspólnie przygotowywali posiłek. Poznawali różne rodzaje chleba, dowiadywali się, jak powstaje pieczywo, odwiedzali piekarnię i układali kolejność zdarzeń „od ziarenka do bochenka”. Podczas zajęć związanych z dynią poznawali jej wartości odżywcze, możliwości wykorzystania w kuchni, oglądali różne odmiany, wydrążali dynię, oddzielali pestki i wykonywali prace plastyczne. Moduł ten rozwijał samodzielność, sprawność manualną, umiejętność planowania czynności, współpracę oraz praktyczne kompetencje potrzebne w codziennym życiu.
Moduł III – Bezpieczny w domu i poza domem
W module „Bezpieczny w domu i poza domem” uczniowie utrwalali zasady bezpiecznego zachowania w różnych sytuacjach. Poznawali numer alarmowy, układali go z cyfr, ćwiczyli wybieranie go na telefonie oraz odgrywali scenki rozmowy z operatorem. Uczyli się, kiedy należy wezwać pomoc, co trzeba powiedzieć podczas rozmowy, jak podać najważniejsze informacje i jak zachować spokój w sytuacji zagrożenia.
Podczas spacerów po okolicy szkoły szukali znaków drogowych, rozpoznawali ich znaczenie i ćwiczyli bezpieczne przechodzenie przez jezdnię z sygnalizacją świetlną oraz bez niej. Brali udział w spotkaniach z policją, podczas których utrwalali zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i w kontaktach z innymi osobami. Rozmawiali także o tym, kim jest osoba znajoma, a kim obca, jakie zachowania mogą być niebezpieczne i do kogo można zwrócić się o pomoc. W ramach zajęć „W gniazdku mieszka prąd” poznawali zasady bezpiecznego korzystania ze sprzętów elektrycznych oraz dowiadywali się, dlaczego nie wolno samodzielnie dotykać gniazdek, przewodów i urządzeń podłączonych do prądu. Dzięki tym działaniom uczniowie rozwijali czujność, odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo oraz umiejętność reagowania w sytuacjach trudnych.
Moduł IV – Ogrodnictwo
Podczas realizacji modułu „Ogrodnictwo” uczniowie poznawali przyrodę poprzez obserwację, działanie i doświadczenie. Wyruszali na spacery, podczas których zbierali liście, porównywali ich kształty, kolory i wielkość, układali z nich mandale, bukiety oraz wzory na kartkach. Poznawali pracę ogrodnika, narzędzia ogrodnicze i zasady bezpiecznego posługiwania się nimi. Dowiadywali się, czego rośliny potrzebują do życia, a następnie wykorzystywali tę wiedzę w praktyce.
Przygotowywali doniczki, ziemię i cebulki, sadzili rośliny, podlewali je i obserwowali ich wzrost. Porównywali, jakie rośliny wyrastają z różnych cebulek, korzystając przy tym z symboli wspierających komunikację. Poznawali etapy wzrostu rośliny, rośliny i zwierzęta żyjące w ogrodzie, a także wykonywali prace plastyczne i plastyczno-techniczne przedstawiające ogród. Zakładali łąkę kwietną w ogrodzie szkolnym, przygotowywali podłoże, wysiewali nasiona i dbali o rośliny poprzez regularne podlewanie. Obserwowali zmieniającą się pogodę i zmiany zachodzące w szkolnym ogrodzie. Dzięki tym działaniom rozwijali odpowiedzialność za powierzone zadania, cierpliwość, systematyczność, sprawność manualną oraz wrażliwość na przyrodę.
Moduł V – Samoobsługa / Higiena osobista i zdrowy styl życia
Moduł „Samoobsługa – Higiena osobista i zdrowy styl życia” pozwolił utrwalać codzienne czynności związane z dbaniem o siebie. Uczniowie poznawali przybory higieniczne i ich zastosowanie, rozmawiali o tym, dlaczego należy dbać o czystość ciała, rąk, ubrań i najbliższego otoczenia. Podczas zajęć o higienie rąk oglądali materiały edukacyjne, poznawali instrukcję prawidłowego mycia rąk, a następnie ćwiczyli tę czynność w praktyce. Brali udział w spotkaniu z pielęgniarką, podczas którego omawiano znaczenie higieny osobistej oraz skutki jej nieprzestrzegania.
Uczniowie ćwiczyli czynności związane z ubieraniem się i dbaniem o odzież: zapinali i rozpinali guziki, dopasowywali identyczne guziki, wyszukiwali guziki ukryte w materiale sensorycznym, układali z nich wzory i wykonywali prace plastyczne. Uczyli się zakładania koszuli, zapinania jej, rozpinania, prasowania, składania i wieszania na wieszaku. Ćwiczyli także zakładanie butów oraz samodzielne sznurowanie i wiązanie. Podczas codziennych posiłków, wyjść i zajęć praktycznych utrwalali czynności samoobsługowe, takie jak korzystanie z przyborów, dbanie o porządek, samodzielne spożywanie posiłków i przygotowywanie się do wyjścia. Rozmawiali o zdrowym stylu życia, odpoczynku, aktywności fizycznej i znaczeniu ruchu. Samodzielnie wykonali mydełka glicerynowe z suszonymi kwiatami. W ramach aktywności sportowo-rekreacyjnych korzystali z różnych form spędzania czasu, które wzmacniały sprawność, samopoczucie i wiarę we własne możliwości.
Moduł VI – Orientacja zawodowa / Poznaję zawody i swoje możliwości
W ramach modułu „Orientacja zawodowa – Poznaję zawody i swoje możliwości” uczniowie poznawali różne zawody, miejsca pracy oraz narzędzia wykorzystywane przez pracowników. Odwiedzali szkolny sekretariat, gdzie rozmawiali z sekretarką, poznawali urządzenia biurowe i ich zastosowanie, oglądali kalkulator, pieczątki, zszywacz, dziurkacz, kserokopiarkę oraz inne przedmioty wykorzystywane w pracy biurowej. Dzięki temu mogli zobaczyć, jak wygląda codzienna praca w sekretariacie i jakie czynności wykonuje osoba pracująca na tym stanowisku.
W gabinecie pielęgniarki poznawali pracę pielęgniarki szkolnej, oglądali wyposażenie gabinetu, uczestniczyli w pogadance, a także doświadczali ważenia i pomiaru ciśnienia z wykorzystaniem tablic komunikacyjnych. Poznawali zawód sprzedawcy podczas wyjść do różnych punktów handlowych, gdzie dokonywali zakupów i słuchali opowieści o pracy w sklepie spożywczym, warzywniaku, aptece, kwiaciarni, cukierni czy na rynku. Uczyli się wybierania produktów, komunikowania potrzeb, czekania na swoją kolej i kulturalnego zachowania podczas zakupów.
W ramach zajęć o zawodzie stolarza odwiedzili pracownię stolarską, poznawali środki ochrony osobistej, narzędzia stolarskie, różnice między śrubą a wkrętem, obserwowali cięcie deski, wbijanie gwoździ oraz przymierzali fartuch, okulary i maskę ochronną. Poznawali także zawód tramwajarza, szewca, piekarza i pracownika gastronomii poprzez filmy edukacyjne, rozmowy, wycieczki, zagadki, kolorowanki, ćwiczenia praktyczne i obserwację. Podczas zajęć o szewcu oglądali film edukacyjny, poznawali narzędzia potrzebne do naprawy obuwia, porównywali swoje buty, opisywali ich wygląd oraz ćwiczyli samodzielne zakładanie i wiązanie. Zajęcia pomagały uczniom odkrywać własne zainteresowania, rozmawiać o tym, kim chcieliby zostać w przyszłości, oraz lepiej rozumieć znaczenie pracy innych osób.
Moduł VII – Jestem uczestnikiem życia kulturalnego
W module „Jestem uczestnikiem życia kulturalnego” uczniowie brali udział w wydarzeniach szkolnych, uroczystościach, spotkaniach integracyjnych i wyjściach do instytucji kultury. Uczyli się właściwego zachowania w miejscach publicznych, podczas uroczystości i wspólnych spotkań. Uczestniczyli w wyjściu do kina, poznawali zasady zachowania się podczas seansu oraz rozwijali umiejętność korzystania z oferty kulturalnej.
Wspólnie kolędowali, składali życzenia, przygotowywali świąteczne stoły, brali udział w poczęstunkach i spotkaniach okolicznościowych. Poznawali tradycje związane ze świętowaniem, czytali opowiadania, oglądali filmy edukacyjne, śpiewali piosenki i wykonywali karty pracy. Uczestniczyli w działaniach patriotycznych, poznawali symbole narodowe, wykonywali flagi, słuchali hymnu z wykorzystaniem zapisu symbolicznego i brali udział w uroczystościach szkolnych. Występowali podczas ważnych wydarzeń szkolnych, m. in. w Dniu Patronki Szkoły - Marii Grzegorzewskiej, w jasełkach oraz przedstawieniu Misterium Męki Pańskiej. Brali udział w spotkaniach ze znanymi sportowcami, zajęciach integracyjnych i wizytach w lokalnych instytucjach kultury, m. in. w kinie, filharmonii.
W ramach Święta Kreatywności – Dnia Kropki podejmowali twórcze działania i rozwijali wyobraźn. Zajęcia te zachęcały do odkrywania własnych pomysłów, podejmowania prób, przełamywania nieśmiałości oraz dostrzegania, że każdy ma talent i może stworzyć coś wyjątkowego. Moduł ten wzmacniał aktywne uczestnictwo w życiu społecznym i kulturalnym, uczył zasad zachowania w różnych miejscach oraz rozwijał poczucie przynależności do społeczności szkolnej i lokalnej.
Moduł VIII – Komunikacja i relacje społeczne
Zadania z zakresu modułu „Komunikacja i relacje społeczne” wspierały rozwijanie umiejętności porozumiewania się, budowania relacji i współpracy z innymi. Uczniowie ćwiczyli przedstawianie się, reagowanie na prośby i polecenia oraz stosowanie zwrotów grzecznościowych: „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”. Podczas codziennych powitań, wspólnych rozmów, zabaw i ćwiczeń utrwalali zasady kulturalnego kontaktu z rówieśnikami i dorosłymi.
Korzystali z symboli oraz plansz komunikacyjnych, które wspierały uczniów o złożonych potrzebach komunikacyjnych. Podczas cotygodniowych gier planszowych rozwijali umiejętność czekania na swoją kolej, przestrzegania zasad, komunikowania wyborów, radzenia sobie z wygraną i przegraną oraz współdziałania z innymi. Wspólne świętowanie urodzin, udział w balu karnawałowym i codzienne sytuacje szkolne sprzyjały budowaniu więzi, wzmacnianiu poczucia przynależności do grupy oraz rozwijaniu życzliwości wobec koleżanek i kolegów.
Podczas obchodów Światowego Dnia Autyzmu uczniowie rozmawiali o różnorodności, akceptacji i potrzebach innych osób. Zwracano uwagę na to, że każdy człowiek może komunikować się, odczuwać i reagować w inny sposób, a wzajemne zrozumienie, cierpliwość i życzliwość pomagają budować bezpieczną oraz przyjazną społeczność. Działania te pozwalały wzmacniać empatię, otwartość i umiejętność dostrzegania drugiego człowieka.
Moduł IX – Czynności porządkowe – gospodarstwo domowe
W module „Czynności porządkowe – gospodarstwo domowe” uczniowie rozwijali umiejętności potrzebne w codziennym dbaniu o dom, klasę i najbliższe otoczenie. Po posiłkach samodzielnie myli talerze i kubeczki, uczyli się odkładać naczynia na miejsce oraz dbać o czystość stołu. Wykonywali podstawowe czynności porządkowe, takie jak zamiatanie, ścieranie kurzu i segregowanie śmieci. Ćwiczyli porządkowanie przestrzeni po zakończonych zajęciach, odkładanie przyborów na właściwe miejsce oraz dbanie o estetykę sali.
Podczas zajęć rozmawiali o tym, dlaczego warto dbać o porządek oraz jak wspólna przestrzeń wpływa na komfort wszystkich osób. Uczyli się odpowiedzialności za powierzone zadania, systematyczności i samodzielnego podejmowania prostych obowiązków. Działania porządkowe były również okazją do utrwalania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, prawidłowego korzystania ze sprzętów oraz współdziałania podczas wykonywania wspólnych zadań. Dzięki praktycznym ćwiczeniom uczniowie wzmacniali poczucie sprawczości i przekonanie, że każdy może wnieść swój wkład w utrzymanie porządku.
Moduł X – Lubię pomagać
Projekt obejmował również moduł „Lubię pomagać”, w którym szczególną uwagę poświęcono empatii, życzliwości i wrażliwości na potrzeby innych. Uczniowie uczestniczyli w akcji sprzątania świata, dbając o czystość najbliższego otoczenia i ucząc się odpowiedzialności za środowisko. Brali udział w rozmowach o dobrych uczynkach i zastanawiali się, w jaki sposób można pomagać innym na co dzień. Segregowali ilustracje przedstawiające różne zachowania, określając, które z nich są pomocne, dobre i życzliwe, a które nie wspierają innych osób.
Uczestnicy projektu wybrali się także do sklepu zoologicznego po karmę dla kotów wolnożyjących, którą przekazali osobom dbającym o ich dostęp do pożywienia na terenie Ośrodka. Dzięki temu mogli doświadczyć, że pomaganie może dotyczyć zarówno ludzi, jak i zwierząt. Działanie to łączyło naukę planowania zakupów, dokonywania wyboru produktu, zachowania w sklepie oraz odpowiedzialności za potrzeby innych istot. Moduł ten rozwijał gotowość do niesienia pomocy, współpracę, obowiązkowość, empatię i poczucie odpowiedzialności za wspólne dobro.
Realizacja projektu była okazją do nauki poprzez działanie, doświadczanie i wielokrotne powtarzanie codziennych czynności w przyjaznych warunkach. Uczniowie rozwijali praktyczne umiejętności potrzebne w domu, szkole i przestrzeni publicznej. Wzmacniali samodzielność, sprawczość, pewność siebie, komunikację oraz gotowość do podejmowania nowych wyzwań. Zrealizowane działania pokazały, że wszystkie moduły projektu zostały włączone w codzienną pracę edukacyjną, wychowawczą i terapeutyczną, a każde zadanie, nawet najprostsze, stawało się ważnym krokiem w kierunku większej niezależności i lepszego funkcjonowania w życiu codziennym.
Działania zostały zrealizowane w ramach Ogólnopolskiego Projektu Edukacyjnego „Chcę być samodzielny – pozwól mi”.
